Filyos Antik Kenti, Zonguldak’ta nereye gidilir sorusunun yanıtları arasında yer almaktadır. Zonguldak‘ta yaşıyor ve Zonguldak’ta gezilecek yerleri şehir dışından gelen misafirlerinize göstermeyi istiyorsanız; ya da herhangi bir sebep dolayısı ile Zonguldak’a gittiyseniz ve Filyos Antik Kenti hakkında bilgi sahibi olmak istiyorsanız, tüm merakınızı ilerleyen bölümlerde gidermeye çalışacağız.
Filyos Antik Kenti
Filyos Antik Kenti, Zonguldak’ta Filyos Çayı ağzında yer almaktadır ve bilinen diğer isimleri de şu şekildedir: Tion, Tios, Tieium, Tium, Tius, Tieion… Tam konum olarak Zonguldak’ta Çaycuma ilçesinde yer aldığını belirtmeden geçmeyelim.
Filyos, bir Helen kolonisi olarak Milenoslular tarafından kurulmuştur. Strabon tarafından belirtildiğine göre Filyos Antik Kenti, Attalos’un oğlu Filetairos’un doğum yeri olarak bilinmektedir. ki bunu ileri süren Strabon’dur. Attalos, Pergamon Krallığı’nın kurucusu olan isimdir.
Efsaneye göre Filyos Antik Kenti, Milattan Önce 7. yüzyılda, Miletos’tan, Tios isimli bir lider ile gelenler tarafından kurulmuştur. Amasra ve Ereğli’nin gölgesinde kalmış olan bölge siyasi bir varlık göstermemiştir. Roma İmparatorluğu tarafından Milattan Önce 70 yılında yağma edilerek yakışmıştır. Daha sonra ise yeniden kurulmuş ve varlığını bir balıkçı kendi olarak sürdürmüştür.
Milattan Sonra 5. yüzyılda önemli bir dini merkez olarak yaşamına devam eden Filyos Antik Kenti, Selçuklular ve Osmanlılar döneminde ise önemini yitirmiştir. Artık bölgenin küçük bir balıkçı köyü olduğunu söyleyebiliriz.
Zonguldak’ta nereye gidilir deyip de Zonguldak’ta gezilecek yerler arasında yer alan Filyos Antik Kenti’ne gittiğinizde görebileceğiniz toprak üstü kalıntılar arasında: Su kemeri, sahil surları, kale, savunma kalesi, tiyatro, tonozlu galeri ve farklı mezarlar yer almaktadır. Kale tepesi, Filyos Antik Kenti’nin kuzeyinde yer almakta olup, bölgenin ilk yerleşim birimi olarak bilinmektedir.
Filyos Antik Kenti hakkında bilgi edinmek adına bölgede arkeolojik kazılar da yapılmıştır. Bu kazıların sonucunda, küçük bir kilise kalıntısı ve tapınak platformu ile karşılaşılmıştır. Tuğla mezarlar, taş lahitler ve mermer yazıtlı levha, ilk yerleşim birimi olan Kale tepesinin doğu kısmında yer almaktadır. Batı kısmında ise balık havuzu ve eski limandan kalma rıhtım yer alır.
Roma İmparatorluğu’na ait tiyatro Filyos Antik Kenti’nin güneyinde yer alırken, burada yapılan çalışmalarda iki tane mermer heykel parçasına rastlandığını da belirtelim. Sahne binası ve oturma sıralarının bir bölümü de yapılan çalışmalarda ortaya çıkartılmış bulunmaktadır.